Prof. Dr. Nuriye PINAR ERDEM Türkiye’nin ilk kadın jeoloğu ve deprem uzmanıdır.

Türkiye’nin ilk deprem kataloğunu Ervin Lahn ile birlikte tamamladı ve 1940’lı yıllarda Marmara ve Ege’de deprem üreten fayların tehlikesini ortaya koydu. Paleontolojik çalışmalar da yapan Nuriye PINAR, Anadolu’ya özgü üç yeni echinid (bir fosil türü) buldu.

1914 yılında İstanbul’da doğan Nuriye PINAR, Erenköy Kız Lisesini bitirdikten sonra 1932 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından liselerde öğretmen olmak üzere açılan sınavı kazanan 700 öğrenciden biridir. Yurtdışına devlet tarafından gönderilen ve Fransa’nın Bordeaux Üniversitesi’nde Doğa Bilimleri öğrenimini, kimya sertifikası da alarak tamamlayan Nuriye PINAR 1937’de yurda dönünce İÜ Jeoloji Enstitüsü’nün kadrosuna asistan olarak katıldı.

1939 Erzincan depremi ve 1943 Adapazarı-Hendek depremi ile ilgili bilimsel makaleler yayımladı. Doktora çalışmasına Marmara Denizi çevresinde meydana gelen yıkıcı depremlerin nedenlerini araştırmakla başladı. 1942’de Marmara Denizi’nin fay haritasını ilk defa Kuzey Anadolu Fayı (KAF) ile ilişkilendirerek çizdi. Bu haritada o zamana dek Bolu’ya değin uzandığı bilinen fayı, İzmit’e kadar uzattı; Marmara Denizi’ndeki çukurlardan geçirerek Mürefte’ye bağladı. İzmit Körfezi’nden Ganos’a doğru uzanan üç derin çukurdan geçen Ana Marmara fayının varlığını ilk kez ortaya koydu. Tezi, Türkiye’de yapılmış ikinci jeoloji doktora tezidir.

1956 yılında Berkeley’deki 1906 San Francisco (ABD) depreminin ellinci yıl dönümü nedeniyle düzenlenen ilk Dünya Deprem Mühendisleri Konferansı’na katıldı ve 1939 Erzincan depremi sonrasında Türkiye’de geliştirilen yapı yönetmeliği çalışmalarını sundu. Aynı yıl ABD Dış İşleri Bakanlığı’nın davetlisi olarak milletvekilliğinin yanı sıra bir bilim insanı ve Dünya’daki tek kadın deprem uzmanı jeolog olarak Amerikan Senatosu’na takdim edildi.
Türkiye Deprem Vakfı mütevelli üyeliği ve Türk Parlamenterler Birliği, Türkiye Jeologlar Birliği, Ekoloji ve Çevre Dostları, Türk Kadınlar Konseyi gibi sivil toplum kuruluşlarında çalışmalar yaptı. 2006’da İstanbul’da öldü.